Het kwik stijgt, ik heb de zomer in mijn bol: tijd voor Zomergasten! Dit keer geen knappe actrice, goede schrijver, sporter, kundige wetenschapper of minister-president. Nee, dit keer is het mijn beurt!
Jarenlang kijk ik naar Zomergasten en bij elke aflevering denk ik: dit wil ik ook. Maar ik snap niets van kosmologie, ik speel niet in toffe films (behalve in een ‘stomme’ film van mijn oom waar ik op mijn 14e een bijrol had) en ik heb geen uitzonderlijke sportprestatie neergezet. En niet geheel onbelangrijk: ik wil helemaal niet met mijn hoofd op televisie. Toch heb ik door de jaren heen allemaal toffe filmpjes verzameld. Geheel subjectief vind ik ze te tof om niet te delen.
Yes, tof filmpje. Veel te lang. Maar wat wil je? Er was geen presentator om in te grijpen. Of om een introductie te geven. Maar gelukkig hebben we last-minute iemand kunnen regelen: Jaap Stam!
Jolanda: Te laat.
Jaap: Jaa eeh. Ik kom uit Zwolle, je weet hoe het verkeer daar is.
Jolanda: Ja, dat is er niet. Maar je bedoelt waarschijnlijk tussen Zwolle en de opnamestudio in Amsterdam. Ja, dat is een zooitje. Ik reis daarom altijd met de trein. Kunnen we beginnen? Dat is namelijk meteen een mooie brug naar mijn eerste filmpje.
Jaap: Ik dacht dat dat mijn rol was, twee filmpjes aan elkaar praten en doen alsof het me interesseert? Vooruit dan maar. Je reis met de trein? Dat lijkt me een mooie brug naar dit filmpje. Laten we gaan kijken.
Jaap: Wat heeft een geschminkte gast met de trein te maken? Ik snap er niets van.
Jolanda: Zeg Jaap, heb je de briefing wel gelezen? Ik heb wat slimme opmerkingen en feitjes voor je op een rijtje gezet. Misschien moet je er even naar kijken.
Jaap: Ik improviseer liever. Dat deed ik vroeger met Harry ook. Terug naar het filmpje. Dansen met flessen, daar ben ik wel bekend mee. Maar wat heb jij ermee te maken?
Jolanda: Met dit filmpje probeer ik duidelijk te maken dat je veel in huis kunt doen om duurzamer te leven. En dat veel mensen dat eigenlijk al ongemerkt doen. Zo ingewikkeld is het dus niet. Maargoed, jij weet daar alles van want je danst al met plastic flessen. Tijd voor het volgende filmpje.
Jaap: Waar heb ik naar zitten kijken?
Jolanda: De tweede vrouw ter wereld die een marathon liep die bekend werd als de eerste vrouw ter wereld die een marathon liep.
Jaap: Wat is daar nou bijzonder aan?
Jolanda: Dat deze chick wereldwijd bekend werd als eerste vrouw die een marathon liep, maar ze was helemaal niet de eerste.
Jaap: Ik ken haar niet.
Jolanda: Daar gaat het niet om. Het gaat erom dat het bizar is dat pas in 1966 een vrouw het aandurfde om mee te lopen in een marathon. Roberta Gibb had zich officieel ingeschreven maar haar werd een startnummer geweigerd omdat ze vrouw was. Ze besloot daarom om stiekem mee te rennen en verstopte zichzelf in de bosjes om na de start in de menigte te verdwijnen. Ze liep in de kleding van haar broer om minder op te vallen en finishte in een tijd van 3:21:25.
Jaap: Dus ze was niet officieel ingeschreven? Dan telt het niet.
Jolanda: Ok, dan terug naar het filmpje. Katherine Switzer had zich namelijk wel officieel ingeschreven. Ze liep weliswaar wat langzamer dan Gibb, werd halverwege bijna van het parcours getrokken, maar heeft er wel mede voor gezorgd dat vrouwen tegenwoordig gewoon een marathon mogen lopen.
Jaap: Oplichters zijn het. Eens kijken of er in het volgende filmpje wel echte sporters zitten.
Jaap: Dit zijn gewone mensen. Wat is daar nou bijzonder aan?
Jolanda: Niets. En alles. Ik vind het fantastisch hoe Matan en Ivo de hardlopers in beeld brengen. Zwetend, boos, enthousiast, gefrustreerd. Precies zoals gewone mensen die bijzonder zijn.
Jaap: Maar dan kan je ook gewoon naar voetbal kijken.
Jolanda: Dat zou kunnen, maar er is meer in het leven dan voetbal. Deze korte film werd gemaakt aan de hand van een expert. De makers vroegen zich af of mensen zich meer openstellen wanneer ze aan het hardlopen zijn. Ze wilden weten wat er in ‘het hoofd van de hardloper’ omgaat. Ik vind de adviezen aan het einde ook mooi, recht uit het hart. Zo zegt een van de vrouwen vlak voordat ze wegrent: “Take care of the present, because it’s all you’ve got.” Dus Jaap, geniet er maar even van dat we samen in Zomergasten zitten.
Jaap: Laten we dan maar naar de volgende gaan. Eindelijk iets dat ik wel ken. En wat ik zowaar de moeite waard vind om nog een keer te kijken.
Jolanda: Dus je hebt de briefing wel gelezen?
Jaap: Ja.
Jaap: Dit vind ik dus fantastisch. Dit is een stoere vent. En hij is eigenwijs, net als ik. En die natuur, net als bij ons in Zwolle! En ik had ook geen hobby’s en interesses. Ja, dit past eigenlijk wel bij me.
Jolanda: Hebben we toch iets gevonden wat we allebei tof vinden. Ik vind het maar een mafkees. En ondanks dat ik het doodeng vond om naar deze documentaire te kijken, moest ik het zien. Zweethanden, kussens voor mijn hoofd.
Jaap: Zo kijk ik altijd naar voetbal. Zeg is dit al het moment?
Jolanda: Nee, nog niet. Eerst gaan we kijken naar een zwoele dans van vier chicks. Op een stam, echt iets voor jou.
Jolanda: Deze volgens mijn dus echt geniaal. Hoe kan dit?
Jaap: Ja, dat is natuurlijk niet zo moeilijk. Je kunt het vergelijken met voetbal. Wanneer je 4:4:2 speelt, weten de spelers ook precies wat ze moeten doen.
Jolanda: En dat afwachten is zeker vergelijkbaar met het wachten op de VAR?
Jaap: Precies. En dat lijkt me een mooie brug naar het volgende filmpje. Dames en heren, eindelijk gaan we kijken naar een echte sport.
Jaap: Wat is dit nou? Deze staat helemaal niet in het draaiboek.
Jolanda: Ja, dat heb je goed gezien. Je was toch te laat, dus kon ik er mooi een extra filmpje tussen proppen. Elke keer als ik dit kijk, krijg ik kippenvel. Zelf kwam ik een paar uur later pas over de finish, maar die sfeer en het gevoel van de laatste paar honderd meters is fantastisch. En het moment waarop Eliud zijn coach Patrick Sang omhelst is misschien wel mijn favoriete stuk.
Jaap: Ok leuk. Gelukkig hebben we ook nog een filmpje van een echte sport op de planning staan. Laten we gaan kijken.
Jolanda: Echte sport, tja. Zo dacht ik er vroeger ook over toen ik jouw poster boven mijn bed had hangen en nog voetbalplaatsjes spaarde. Maar dit is niet zomaar een filmpje. Dit is een fragment uit ‘De staat van verwarring’. Eigenlijk was ik op zoek naar een filmpje over de scheidsrechters (de kenners weten welke ik bedoel), maar ik ben bang dat we het met deze moeten doen.
Jaap: Dit heeft natuurlijk helemaal niets met voetbal te maken. Als je nou een fragment van het EK in 2004 had uitgezocht, dat was pas een elftal. Ik ben hier onder false voorwaarden naartoe gelokt. Het zou over sport en voetbal (hoewel ik dat zelf ook als sport zie) gaan.
Jolanda: Tijd voor de film! Natuurlijk heeft deze website geen budget, dus je moet het met de trailer doen. La Vita e Bella, mijn favoriete film.
Jaap: Zeg, nu ben je me weer voor.
Jolanda: Te laat.
